تبلیغات
همراهان - نگاهی به اختلاف بین میراث فرهنگی و شهرداری گرگان
سه شنبه 12 تیر 1386

نگاهی به اختلاف بین میراث فرهنگی و شهرداری گرگان

   نوشته شده توسط: ابوذر پورادیب    نوع مطلب :اجتماعی  ،

میراث فرهنگی و شهرداری گرگان رو در روی یکدیگر

هفته نامه سلیم

ابوذر پورادیب: از چندی پیش مناقشه ای بین اداره‌كل میراث فرهنگی و گردشگری استان گلستان و شهرداری گرگان بوجود آمد. علت آن نیز ساخت پاركینگ طبقاتی در گورستان قدیمی "مسجد جامع" گرگان است.

موضوع ساخت این پارکینگ از سال  ۸۲ و تا قبل از ادغام دو مدیریت میراث فرهنگی و ایرانگردی و جهانگردی استان گلستان مطرح شد و همواره مورد اعتراض مدیریت میراث فرهنگی سابق استان قرار داشت.

خیابانهای شهر 250 هزار نفری گرگان، به خصوص مركز آن، تحمل ترافیك سنگین خودروها را ندارند.  شهر گرگان، اما از یك مشكل مهم دیگری نیز رنج می‌برد. این مشکل  قدیمی عرض کم خیابانهای آن است. این دلایل، شهرداری گرگان را بر آن داشتند تا نسبت به ساخت دو پاركینگ طبقاتی در نقاط مختلف این شهر اقدام كند.

در بررسیهایی كه توسط كارشناسان شهرداری گرگان بعمل آمد، گورستان قدیمی مسجد جامع گرگان بهترین نقطه برای احداث یكی از پاركینگ‌ها انتخاب شد.  گورستان مسجد جامع گرگان یكی از قدیمی‌ترین و بزرگترین گورستانهای گرگان است كه در دهه‌های گذشته از بین رفت.  به گونه‌ای كه اكنون قسمتهایی از این گورستان درحاشیه غربی و جنوبی مسجد، ضمیمه بازار "نعلبندان" شده اند.

بخش‌های دیگری از این گورستان، اما در قسمتهای شمالی و شرقی مسجدجامع به ترتیب در حدود سالهای  ۳۵ و  ۵۲ شمسی، زیر مدرسه عنصری و ساختمان كتابخانه مسجد جامع مدفون شده‌اند.  اكنون چند سالی است كه مدرسه عنصری تخریب شده و مكان این مدرسه برای احداث پاركینگ طبقاتی، توسط شهرداری گرگان در نظر گرفته شد.

                                  عكس تزیینی می باشد

بنابر نوشته‌هایی كه در این زمینه وجود دارد، گورستان قدیمی مسجد جامع گرگان همزمان با بنای مسجد ایجاد شده و قرنها كاربرد خود را حفظ كرده است به همین دلیل می‌توان در برشهای دیواره، گورهایی را یافت كه بر روی یكدیگر قرار دارند.

دریافت مجوز از کمیسیون ماده 5:

شهرداری گرگان اما در ابتدای کار به منظور انجام مطالعات و مشاوره طرح،  نیاز به مصوبه کمیسیون ماده 5 داشت. به این دلیل که زمین در نظر گرفته شده در گذشته مکانی آموزشی بود.

شهرداری که برای ساخت پارکینگ طبقاتی، به معامله با آموزش و پرورش روی آورده بود و با دادن یک قطعه زمین بجای زمین مورد نظر به این نهاد آموزشی، گام اول را برداشت، اکنون در گام دوم، طی نامه‌ای به كمیسیون ماده "پنج" خواستار تغییر كاربری زمین گورستان قدیمی مسجد جامع گرگان و یا همان مدرسه عنصری سابق شد.

كمیسیون ماده پنج مسوول ساخت و ساز در شهر بوده و ریاست آن در مركز استان بر عهده استاندار می‌باشد.

موضوع تغییر کاربری زمین مورد نظر شهرداری در تاریخ بیست و چهارم اسفند ماه ۸۲ در کمیسیون مورد بررسی قرار گرفت و در نهایت با تغییر كاربری آن از آموزشی به پارکینگ طبقاتی، موافقت شد.

در مصوبه كمیسیون ماده پنج آمده است: "زمین گورستان قدیمی مسجد جامع گرگان، با در نظر گرفتن ضوابط ارتفاعی سازمان میراث فرهنگی به پاركینگ تغییر یابد. "

در این مصوبه همچنین به شهرداری گرگان تاکید شده که ضوابط حریم مسجد جامع طبق ابلاغ رییس سازمان میراث فرهنگی كشور توسط شهرداری گرگان باید انجام پذیرد.

در جلسه کمیسیون ماده 5 اکثریت اعضاء از جمله رییس سازمان جهادکشاورزی، مدیر وقت شهرسازی، رییس وقت شورای اسلامی شهر و شهردار وقت گرگان با تغییر كاربری زمین گورستان قدیمی مسجد جامع گرگان موافقت کردند.

در این جلسه اما، مدیر وقت میراث فرهنگی سابق استان با مصوبه كمیسیون ماده پنج مخالفت و از امضاء صورتجلسه آن نیز امتناع ورزید.

پس از تاسیس اداره‌كل میراث فرهنگی و گردشگری استان گلستان، مدیركل این نهاد در نامه‌ای به شهردار گرگان، ضوابط ساخت و ساز در حریم آثار تاریخی را به وی یادآور شد.

در این نامه كه بیست و هشتم شهریور ماه سال  ۸۳ ارسال شد، با اشاره به منزل تاریخی "امیرلطیفی" كه با شماره  ۲۳۹۱ در جنب مسجد جامع گرگان، در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است، اما بار دیگر تاكید شد تا نقشه‌های اجرایی پاركینگ طبقاتی كه در محدوده این دو اثر تاریخی قرار دارد، توسط كارشناسان این نهاد تایید شود.

مصوبه دوم کمیسیون ماده 5:

شهرداری گرگان اما در راستای مصوبه كمیسیون ماده پنج و به منظور احداث پاركینگ طبقاتی در زمین گورستان قدیمی مسجد جامع گرگان،  ۱۱۴ روز بعد از مصوبه اول این کمیسیون، در نامه دیگری، خواستار اصلاح عرض گذر اطراف پاركینگ طبقاتی مجاور ضلع شمال مسجد جامع گرگان شد.

کمیسیون ماده پنج، درخواست جدید شهرداری گرگان را همزمان با تشكیل اداره كل میراث فرهنگی و گردشگری استان گلستان مورد بررسی قرار داد.

به دنبال مصوبه قبلی كمیسیون و تصویب تغییر كاربری زمین گورستان به پاركینگ طبقاتی، این كمیسیون با درخواست جدید شهرداری گرگان نیز موافقت كرد.

در این جلسه نیز همانند جلسه بیست و چهارم اسفند ماه 82 اما این بار توسط نماینده اداره تازه ‌تاسیس میراث فرهنگی و گردشگری استان گلستان، مصوبه كمیسیون ماده پنج مورد پذیرش قرار نگرفت.

معاون حفظ و احیای آثار تاریخی اداره‌كل میراث فرهنگی و گردشگری استان گلستان دلیل مخالفت دستگاه متبوع خود با احداث پاركینگ طبقاتی را آسیب دیدن حریم مسجد جامع گرگان عنوان می‌كند.

"جاوید ایمانیان" در این زمینه می‌گوید: "پاركینگ شهرداری گرگان درحریم درجه یك و دو مسجد جامع این شهر وهمچنین حریم منزل تاریخی امیرلطیفی واقع شده كه هرگونه تخریب، نوسازی و بهسازی بنا در حریم درجه یك و دو، پس از تهیه طرح و تصویب آن ازسوی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و نظارت مستقیم این سازمان معتبر و قابل اجرا است. "

ایمانیان می افزاید: "ساخت بنا در حریم آثار تاریخی علاوه بر آسیبهای كالبدی موجب ایجاد آسیبهای هویتی نیز می‌شود، اما متاسفانه شهرداری گرگان بدون درنظر گرفتن ضوابط لازم، در فاصله شش متری از دیواره مسجد جامع اقدام به احداث پاركینگ طبقاتی در حریم مسجد کرد."  

مسجد جامع گرگان (استرآباد قدیم) در بازار "نعلبندان" واقع شده كه از محلات بافت قدیم شهر می‌باشد.

مساحت زمین مسجد یكهزار و  ۶۰۰ مترمربع است.

"محمدحسن خان اعتمادالسلطنه" در مورد مسجد جامع شهر گرگان می‌نویسد: "این مسجد در سال  ۸۱۴ بنا شده، اما بانی آن معلوم نیست. "

بنای امروز مسجد جامع گرگان، یك حیاط با دو ایوان و چهار شبستان اطراف آن است بیشتر بنای فعلی آن مربوط به دوره صفویه می‌باشد.

مسجد و شبستانهای آن در دوران تیموریان، صفویان (شاه عباس اول - ۹۹۶  ۱۳۰۹ه.ق و شاه عباس دوم  ۱۰۷۷ - ۱۰۵۲ه.ق) و افشاریه، مرمت، نوسازی و تعمیر شده است كه تعدادی از سنگ نوشته‌ها در ایوان غربی، گواه این واقعیت می باشد.

دو لنگه در به همراه چهار چوب آن، منبر و  ۱۹سنگ نوشته كه شامل، "سنگ زمان" و "وقف" كه مهمترین آن متعلق به دوره "امرای قراقویونلو" ( ۸۶۲ه.ق) و آخرین آن به دوره قاجاریه ( ۱۲۱۹ه.ق) مربوط می‌باشد، اما از دیگر آثار بجا مانده در مسجد جامع گرگان هستند.

تزیینات معماری خاصی كه در ساخت مسجد جامع گرگان بكار برده شده، تركیبی از آجر و كاشی، كاشی هفت رنگ و مناره آجری با خطوط كوفی مربوط به دوره سلجوقی را نشان می دهد.

                                             عكس تزیینی می باشد

نظرات() 

feet complaints
شنبه 18 شهریور 1396 03:50 ق.ظ
Hello, after reading this amazing piece of writing i am too cheerful to share my
know-how here with friends.
chaturbate free token generator
دوشنبه 13 شهریور 1396 02:39 ق.ظ
Wonderful beat ! I would like to apprentice at the same time as you amend
your web site, how can i subscribe for a blog
website? The account aided me a acceptable deal.
I were a little bit familiar of this your broadcast provided shiny transparent idea
http://jamiegocha.blog.fc2.com
سه شنبه 24 مرداد 1396 01:42 ب.ظ
Hi there, I enjoy reading all of your article post. I wanted to write a little comment to
support you.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر